Sjostakovitsj 5

Sjostakovitsj-cyclus door het Dudok Quartet - Strijkkwartet 5

De strijkkwartetten van Dmitri Sjostakovitsj hebben een onmiskenbare stempel gedrukt op de strijkkwartetliteratuur. Zijn muziek raakt je diep in je ziel. In deze miniserie spelen de Dudoks drie kwartetten die tot de hoogtepunten behoren, samen met werk dat hij lang voor zijn eerste strijkkwartet schreef. De muziek van Sjostakovits speelt als sinds de oprichting van het Dudok Quartet een constante, en resulteerde in vele succesvolle tournees en twee albums: Reflections in 2022 (“indrukwekkend, met een enorme kracht, felheid en momentum” volgens BBC Music Magazine) en Terra Memoria in 2025 (“Opnieuw speelt het Dudok Quartet haast perfect” schreef Trouw).

Sjostakovitsj 5
In zijn vijfde kwartet gebruikt de componist voor het eerst de letters van zijn eigen naam (DSCH). Het kwartet begint met deze letters, zij het in een andere volgorde dan in zijn achtste kwartet, en met een grappig ritme in de altvioolpartij, alsof de componist over zijn eigen naam struikelt. Het lichtvoetige begin is misleidend, want direct daarna barst er een storm los. Het vijfde kwartet is een van Sjostakovitsj’ meest doorwrochte werken. De drie delen gaan zonder overgang in elkaar door en het stuk heeft een ongelofelijke spanningsboog. Zoals in al zijn muziek is de dreiging van het communistische regime altijd op de achtergrond aanwezig, maar onderschat de humor van de componist niet. Een belangrijk thema in het stuk is geleend (of gestolen) van een leerling op wie hij heimelijk verliefd was, Galina Oestvolskaja.

De Dudoks combineren het vijfde kwartet met vijf preludes voor piano, door henzelf gearrangeerd.